Filtry kabinowe

Filtr kabinowy pracuje w innym środowisku niż filtr powietrza silnika, oleju czy paliwa. Jego zadaniem jest przygotowanie powietrza, które trafia bezpośrednio do przestrzeni zajmowanej przez operatora. W przypadku maszyn rolniczych i budowlanych oznacza to konieczność ograniczania kontaktu z pyłem, pyłkami, alergenami, spalinami oraz innymi zanieczyszczeniami występującymi podczas pracy. Agrif wskazuje przy tym na dwa podstawowe kierunki filtracji: zatrzymywanie cząstek stałych oraz wykorzystanie węgla aktywnego do ograniczania zapachów i wybranych zanieczyszczeń gazowych.

Jakie rodzaje filtrów kabinowych są w katalogu Agrif?

Filtry kabinowe w katalogu Agrif dzielą się przede wszystkim na filtry cząsteczkowe i filtry węglowe. W ramach tych kategorii opisy produktów wskazują na wkłady panelowe z celulozy,  piankowe oraz zestawy dwóch wkładów.

Tabela 1. Rodzaje filtrów kabinowych w katalogu Agrif – budowa i przykłady produktów 

Zawartość węgla aktywnego w produkcie filtrującym potwierdza nazwa albo zakładka Dane techniczne. W wielu przypadkach filtr zwykły i węglowy dla danego modelu ciągnika mają inne numery referencyjne. Dla przykładu, standardowy filtr przeciwpyłowy dla ciągników Massey Ferguson ma numer AGRIF AG1807, a węglowy – AGRIF AG1806. Warstwa węgla aktywnego pochłania zapachy i część gazów, np. spaliny, natomiast karty nie podają kategorii ochrony kabiny ani skuteczności wobec oparów środków ochrony roślin.

Filtr kabinowy a szczelność kabiny – dlaczego sam wkład nie wystarczy?

Filtr kabinowy jest tylko jednym z elementów systemu oczyszczania powietrza. Nawet odpowiednio dobrany wkład nie zapewni pełnego efektu, jeżeli powietrze może przedostawać się do wnętrza kabiny z pominięciem powierzchni filtrującej. Znaczenie ma więc nie tylko rodzaj zastosowanego filtra, ale również szczelność kabiny, sposób doprowadzania powietrza oraz stan całego układu wentylacji.

Na skuteczność systemu wpływają przede wszystkim:

• miejsce poboru powietrza – powietrze powinno trafiać do układu przez przewidziany przez producenta kanał dolotowy; 
• filtracja wstępna i cząsteczkowa – jej zadaniem jest ograniczenie ilości pyłu, kurzu, piasku, pyłków i innych cząstek stałych; 
• warstwa sorpcyjna – w filtrach z węglem aktywnym pozwala ograniczać wybrane zapachy i zanieczyszczenia obecne w fazie gazowej; 
• obudowa i gniazdo filtra – wkład musi być właściwie dopasowany, aby powietrze nie mogło omijać powierzchni filtrującej; 
• uszczelki, drzwi i elementy kabiny – nieszczelności mogą powodować przedostawanie się nieprzefiltrowanego powietrza; 
• przewody i kanały wentylacyjne – ich stan wpływa na drogę, którą powietrze przemieszcza się od filtra do kabiny; 
• układ wentylacji – jego zadaniem jest zapewnienie odpowiedniego przepływu powietrza przez cały system. 

Dlatego filtr kabinowy należy traktować jako część większego układu. Jeżeli na którymkolwiek etapie wystąpi nieszczelność lub nieprawidłowość, powietrze może nie przechodzić przez filtr w sposób przewidziany przez konstrukcję maszyny.

Klasa kabiny a filtr kabinowy przy opryskach

Przy pracy z wykorzystaniem środków ochrony roślin filtr kabinowy trzeba rozpatrywać w szerszym kontekście ochrony operatora. Sam fakt zastosowania filtra z węglem aktywnym nie oznacza automatycznie, że kabina ma określony poziom ochrony przed substancjami stosowanymi podczas opryskiwania. O skuteczności całego rozwiązania decyduje bowiem nie tylko materiał filtracyjny, ale również konstrukcja i szczelność kabiny oraz sposób działania układu wentylacji.

Klasyfikacja kabin stosowana w kontekście pracy z pestycydami odnosi się do całego rozwiązania ochronnego, a nie wyłącznie do pojedynczego wkładu. Dlatego przy ocenie maszyny przeznaczonej do takich prac należy sprawdzić informacje producenta dotyczące konkretnej kabiny, jej wyposażenia oraz sposobu użytkowania.

Szczególne znaczenie mają:

• szczelność przestrzeni operatora; 
• sposób pobierania powietrza z zewnątrz; 
• zastosowany system filtracji; 
• prawidłowe osadzenie i uszczelnienie filtra; 
• stan drzwi, szyb i uszczelek kabiny; 
• sposób pracy układu wentylacji; 
• wymagania i procedury określone przez producenta maszyny; 
• zasady bezpiecznej pracy podane dla stosowanego środka ochrony roślin. 

Filtr z węglem aktywnym może być elementem takiego systemu, ale nie należy utożsamiać go z klasą ochrony całej kabiny. Jest to szczególnie ważne podczas opryskiwania, ponieważ właściwości filtrujące konkretnego wkładu nie zastępują wymagań dotyczących konstrukcji i eksploatacji całej kabiny.

Dlaczego sposób pracy wentylacji ma znaczenie?

Filtracja powietrza w kabinie nie kończy się na samym wkładzie. Istotne jest to, w jaki sposób powietrze przepływa przez cały układ. Wentylator wymusza przepływ powietrza, a konstrukcja kanałów decyduje o jego drodze od miejsca poboru do przestrzeni operatora. Jeżeli układ jest szczelny i prawidłowo zmontowany, powietrze przechodzi przez przewidziany dla niego element filtrujący i zostaje oczyszczone.

W przypadku pracy w dużym zapyleniu szczególne znaczenie ma utrzymanie właściwego przepływu. Zbyt duży opór stawiany przez zanieczyszczony filtr może ograniczać ilość powietrza dostarczanego do kabiny. Z kolei nieszczelność obudowy, kanałów lub samej kabiny może sprawić, że do wnętrza inną drogą przedostanie się niefiltrowane powietrze omijając filtr.

Można więc wyróżnić dwa zagadnienia, które należy rozpatrywać oddzielnie: skuteczność materiału filtracyjnego oraz prawidłowy przepływ powietrza przez cały układ.

Dlatego przy wymianie filtra nie wystarczy dobrać wkładu o odpowiednich wymiarach. Musi on również prawidłowo współpracować z obudową i systemem wentylacji konkretnej maszyny.

Filtracja cząsteczkowa a filtracja z wykorzystaniem węgla aktywnego

Filtry kabinowe mogą pełnić różne funkcje w zależności od zastosowanego materiału filtracyjnego. Agrif rozróżnia rozwiązania przeznaczone do zatrzymywania zanieczyszczeń stałych oraz filtry wyposażone w warstwę węgla aktywnego. Jak pokazano w tabeli 1, filtry cząsteczkowe zatrzymują jedynie cząstki stałe, natomiast warstwa węgla aktywnego poszerza zakres działania o ograniczanie wybranych zanieczyszczeń obecnych w powietrzu w postaci gazowej oraz zapachów.

„W przypadku filtrów kabinowych trzeba rozdzielić filtrację cząstek od ograniczania zanieczyszczeń gazowych. Filtr cząsteczkowy pracuje przede wszystkim jako bariera dla pyłu i innych cząstek stałych, natomiast zastosowanie warstwy węgla aktywnego pozwala rozszerzyć funkcję filtra o ograniczanie zapachów oraz wybranych zanieczyszczeń obecnych w powietrzu. Dlatego wybór wersji filtra powinien wynikać przede wszystkim z warunków, w jakich pracuje dana maszyna” – Paweł Witkowski, Dyrektor Handlowy Agrif 

 Nie oznacza to jednak, że każdy filtr z węglem aktywnym ma identyczne właściwości. Przy doborze należy kierować się przede wszystkim konkretną konstrukcją wkładu i jego przeznaczeniem wskazanym przez producenta.

Dlaczego nawet dobry filtr nie zadziała, jeśli powietrze omija wkład?

Skuteczność filtra zależy również od tego, czy całe powietrze kierowane do kabiny przechodzi przez jego powierzchnię filtrującą. Jeżeli wkład jest niewłaściwie dobrany albo źle zamontowany, może powstać droga, którą powietrze ominie materiał filtracyjny.

Do potencjalnych przyczyn należą:

• niewłaściwy wymiar wkładu; 
• niedopasowanie filtra do gniazda; 
• uszkodzenie uszczelki; 
• nieprawidłowe osadzenie wkładu; 
• nieszczelność obudowy filtra; 
• uszkodzenie elementów mocujących; 
• nieszczelności przewodów i kanałów wentylacyjnych. 

To jeden z powodów, dla których filtr kabinowy powinien być dobierany do konkretnej wersji maszyny, a nie wyłącznie na podstawie podobieństwa wyglądu lub wymiarów. W katalogu Agrif przy identyfikacji filtra znaczenie mają m.in. numery OEM i numery porównawcze. W razie wątpliwości można wykorzystać dane maszyny oraz informacje ze starego wkładu do weryfikacji właściwego elementu.

W praktyce prawidłowo dobrany filtr powinien nie tylko odpowiadać wymiarom gniazda, ale również zostać prawidłowo zamontowany i uszczelniony. Dopiero wtedy powietrze może być kierowane przez układ zgodnie z założeniami konstrukcyjnymi kabiny.

Co dzieje się z układem wentylacji, gdy filtr się zatyka?

Filtr kabinowy w czasie pracy zatrzymuje zanieczyszczenia znajdujące się w powietrzu. W miarę gromadzenia się pyłu i innych cząstek na materiale filtracyjnym rośnie opór przepływu powietrza. W konsekwencji wentylator może mieć trudniejsze zadanie z zapewnieniem przepływu przewidzianego dla czystego wkładu.

Jednym z praktycznych sygnałów jest słabszy nawiew. Operator może również zauważyć problemy z utrzymaniem odpowiedniej przejrzystości szyb, szczególnie gdy układ wentylacyjny nie dostarcza wystarczającej ilości powietrza do ich osuszania.

Nie należy jednak czekać wyłącznie na wyraźne objawy. Częstotliwość kontroli i wymiany filtra powinna uwzględniać zalecenia producenta maszyny oraz warunki pracy. Żniwa, praca na suchej glebie, jazda po zapylonych drogach czy wykonywanie prac budowlanych zwykle powodują znacznie większe obciążenie filtra niż eksploatacja maszyny w czystym środowisku.

W przypadku mocno zanieczyszczonego wkładu sposób postępowania powinien wynikać z instrukcji konkretnej maszyny i rodzaju zastosowanego filtra. Jeżeli producent przewiduje wymianę, nie należy zastępować jej przypadkowym czyszczeniem, które może uszkodzić materiał filtracyjny lub jego konstrukcję.

Jak dobrać filtr kabinowy do maszyny po numerze OEM?

Filtr kabinowy Agrif dobiera się po numerze OEM producenta maszyny, po numerze porównawczym innego producenta filtrów albo po kodzie Agrif; każdy z tych numerów wpisany w wyszukiwarkę serwisu prowadzi do karty filtra. Numer wpisuje się znak w znak, z ukośnikami i kropkami.

1. Numer OEM ze starego wkładu lub z katalogu części: Kubota TA04371600 prowadzi do AGRIF AG1698 (M95GX–M9960), a Valtra V36250010 – do AGRIF AG1889 (N 122–163, T 121–213).
2. Numer porównawczy z dotychczasowego filtra: HIFI SC40009 odpowiada AGRIF AG2210 (Manitou 601645; MT 523, MLT 627 Turbo).
3. Kod „AGRIF AG####” z karty – przy zamówieniach powtórnych i w B2B.

Wynik sprawdza się na karcie, w zakładkach Numery porównawcze, Dane techniczne i Zastosowanie. Wymiary podaje jednak tylko część kart, dlatego gdy numeru brak, pewniejsze od mierzenia wkładu jest doradztwo w doborze filtrów.

Dlaczego sam model maszyny nie wystarczy?

Sam model maszyny nie wystarczy, ponieważ wiele maszyn ulega modernizacji w okresie produkcji konkretnego modelu.  Dla przykładu, do koparko-ładowarki JCB 3CX katalog Agrif zawiera obecnie kilka filtrów kabinowych z różnymi numerami JCB. AGRIF AG2074 pasuje do 3CX i 4CX sprzed 2001 r., natomiast AGRIF AG2084 jest właściwy do wersji 3CX ECO i AEC. Dwa różne wkłady mają z kolei ciągniki Case Farmall 65A–115A, 70JX–110JX i New Holland TD5.

„Przy filtrze kabinowym nie patrzymy wyłącznie na jego długość, szerokość czy kształt. Istotne jest również to, jak wkład współpracuje z obudową i układem wentylacji konkretnej maszyny. Dlatego przy nietypowych zastosowaniach lub w przypadku wątpliwości warto podać doradcy numer filtra, numer OEM oraz model maszyny. Pozwala nam to zweryfikować właściwe zastosowanie zamiast dobierać wkład wyłącznie na podstawie wizualnego podobieństwa” – Paweł Witkowski, Dyrektor Handlowy Agrif 

Filtry kabinowe do ciągników, kombajnów, ładowarek i koparek

Filtry kabinowe Agrif pasują do ciągników i kombajnów John Deere, Case IH, New Holland, Claas, Fendt, Massey Ferguson, Valtra, Kubota i Deutz-Fahr oraz do koparek i ładowarek JCB, Manitou i Caterpillar. Około 90 produktów to filtry kabinowe do maszyn rolniczych – ciągników, kombajnów i sieczkarni – a całą branżę obejmują filtry do maszyn rolniczych Agrif. Pozostałe ok. 35 kart katalogowych dotyczy koparek, koparko-ładowarek i ładowarek teleskopowych, czyli grupy, którą uzupełniają filtry do maszyn budowlanych. Przykłady dla marek zestawia tabela 2.

Tabela 2. Przykładowe filtry kabinowe Agrif według marki maszyny 

Kiedy wymienić filtr kabinowy i po czym poznać, że jest zapchany?

Filtr kabinowy wymienia się w terminie z instrukcji obsługi maszyny, a wcześniej przy pracy w dużym zapyleniu albo gdy nawiew słabnie, szyby parują, a w kabinie osiada kurz. Termin warto skrócić w żniwa, przy uprawie i na placu budowy, bo w pyle wkład szybciej się zatyka. Zapchany filtr zdradzają:

• słabszy nawiew,
• parujące szyby,
• kurz osiadający w kabinie,
• nieświeży zapach z nawiewu.

Na czym polegają działanie i wymiana filtra kabiny, wyjaśnia krok po kroku osobny poradnik.

Jak zamówić filtry kabinowe Agrif?

Filtry kabinowe Agrif można zamówić przez zapytanie wysłane na: zamowienia@agrif.pl, tel. +48 571 439 187 lub formularz kontaktowy. Serwisy, dystrybutorzy i firmy handlujące częściami zakładają konto w platformie B2B i zamawiają pod adresem b2b.agrif.pl. Gospodarstwo lub firma z jedną maszyną powinna wysyłać zapytanie o dobór z marką, modelem, rokiem i numerem seryjnym maszyny oraz numerem starego filtra (telefon pn.–pt. 8:00–16:00).

Do tej samej maszyny Agrif dobiera też filtry paliwa, filtry oleju silnika i filtry hydrauliczne.