Filtry hydrauliczne

Filtr hydrauliczny nie jest uniwersalnym elementem, który można dobrać wyłącznie na podstawie jego wyglądu czy wymiarów. W zależności od konstrukcji układu może pracować na ssaniu pompy, na linii ciśnieniowej lub powrotnej, a osobnym elementem jest filtr odpowietrzający zbiornik oleju. Różne są także konstrukcje filtrów, materiały filtracyjne, dokładność filtracji oraz rozwiązania takie jak zawór obejściowy. W katalogu Agrif znajdują się wszystkie te rozwiązania, dlatego przy doborze konkretnego produktu znaczenie ma nie tylko numer OEM, ale również jego przeznaczenie i parametry techniczne.

Rodzaje filtrów hydraulicznych w katalogu Agrif

Katalog Agrif obejmuje filtry hydrauliczne przykręcane, wkłady filtra z zaworem obejściowym lub bez, filtry przepływowe, filtry powrotne i odpowietrzniki zbiornika oleju hydraulicznego. Tabela 1 podaje po jednym przykładzie każdego typu. Natomiast rolę, jaką w maszynie pełni filtracja układu hydraulicznego, opisuje osobna strona.

Tabela 1. Rodzaje filtrów hydraulicznych w katalogu Agrif – budowa, rola i przykłady z kart produktów

Parametry techniczne odnoszą się do konkretnego kodu, a nie do całego typu. Materiał syntetyczny mają AGRIF AG1050 i AGRIF AG1114, „celulozę” – przykręcany AGRIF AG1041 do kombajnów New Holland, a ciśnienie odcięcia wynosi 5 bar w AGRIF AG1050 i 13,8 bar we wkładzie AGRIF AG1006.

Filtr ssawny, ciśnieniowy i powrotny – miejsce w obiegu

Filtr hydrauliczny może znajdować się w różnych miejscach układu, a jego położenie jest związane z funkcją, jaką pełni. 

W uproszczeniu obieg oleju można przedstawić jako: 

zbiornik → filtr ssawny → pompa → filtr ciśnieniowy → rozdzielacze i zawory → siłowniki oraz silniki hydrauliczne → filtr powrotny → zbiornik.

W rzeczywistych maszynach rozwiązanie może być bardziej rozbudowane, a nie każdy układ wykorzystuje wszystkie wymienione rodzaje filtracji.

Filtr ssawny znajduje się przed pompą i ma chronić ją przed zanieczyszczeniami znajdującymi się w oleju. Filtr ciśnieniowy pracuje za pompą, w części układu, w której olej znajduje się pod ciśnieniem roboczym. Z kolei filtr powrotny znajduje się na drodze oleju wracającego do zbiornika. W katalogu Agrif występują także filtry przykręcane, wkłady oraz filtry przepływowe, dlatego sama nazwa „filtr hydrauliczny” nie określa jeszcze jego miejsca ani funkcji w maszynie.

Ma to znaczenie przy doborze części. Filtra nie należy wybierać wyłącznie na podstawie jego wyglądu, wymiarów czy deklarowanej dokładności filtracji. Trzeba uwzględnić jego konstrukcję, zastosowanie i parametry podane dla konkretnej karty produktu. Agrif pokazuje na przykład filtry powrotne oraz elementy wyposażone w zawór obejściowy, a także odpowietrzniki zbiornika oleju hydraulicznego, które pełnią zupełnie inną funkcję niż filtr oczyszczający olej.

Co oznacza 40 µm? Dokładność filtracji a miejsce filtra w układzie

Jednym z parametrów podawanych dla niektórych filtrów hydraulicznych jest dokładność filtracji wyrażona w mikrometrach. W katalogu Agrif przykładem jest AGRIF AG1069, dla którego karta podaje dokładność filtracji 40,0 µm. Produkt jest określony jako filtr odśrodkowy, przepływowy, stosowany m.in. w maszynach New Holland i Case IH.

Warto jednak pamiętać, że liczby określającej dokładność filtracji nie należy interpretować w oderwaniu od zastosowania filtra. Filtr hydrauliczny jest elementem konkretnego układu, a jego zadaniem jest praca w określonym miejscu obiegu oleju. Filtr ssawny, ciśnieniowy i powrotny mogą pełnić inne funkcje, dlatego sama wartość podana w mikrometrach nie pozwala stworzyć prostego rankingu produktów.

Z tego powodu przy porównywaniu dwóch filtrów ważniejsze od samego pytania „który filtr filtruje dokładniej?” jest sprawdzenie, do jakiego układu i w jakim miejscu został przeznaczony dany element. W przypadku produktów Agrif parametry techniczne odnoszą się do konkretnego kodu produktu, a nie do całej grupy filtrów hydraulicznych.

Celuloza czy materiał syntetyczny? Z czego wykonuje się wkłady filtrów hydraulicznych?

Dane Agrif pokazują, że filtry hydrauliczne mogą różnić się również materiałem zastosowanym w elemencie filtracyjnym. Wśród produktów wymienionych w katalogu AGRIF AG1050 i AG1114 mają materiał syntetyczny, natomiast przykręcany AGRIF AG1041 do kombajnów New Holland jest opisany jako wykonany z celulozy.

Nie oznacza to jednak, że materiał filtracyjny powinien być jedynym kryterium wyboru. Informacja o celulozie lub materiale syntetycznym opisuje konkretny produkt, ale nie zastępuje sprawdzenia jego zastosowania, konstrukcji, wymiarów, mocowamia czy innych parametrów podanych na karcie.

Dlatego przy wyborze zamiennika nie należy przyjmować zasady, że jeden materiał jest automatycznie odpowiedni dla każdego układu. Najpierw trzeba potwierdzić zgodność konkretnego filtra z maszyną i układem hydraulicznym, a dopiero później porównywać jego parametry techniczne.

Jak dobrać filtr hydrauliczny do maszyny po numerze OEM?

Filtr hydrauliczny Agrif dobiera się po numerze OEM producenta maszyny, po numerze porównawczym innego producenta filtrów albo po kodzie Agrif. Każdy z tych numerów wpisany w wyszukiwarkę serwisu prowadzi do karty filtra:

• Numer OEM z instrukcji, katalogu części lub starego filtra:
  JCB 333/K8611 → AGRIF AG2113, Fendt H339860060100 
• Numer porównawczy innego producenta filtrów:
  Donaldson P173489 → AGRIF AG1954, HIFI SH60021 → AGRIF AG1718 (Kubota W21TSH3300).
• Kod „AGRIF AG####” – przy zamówieniach powtórnych i w B2B.

Przed zamówieniem warto porównać w zakładce Dane techniczne typ, wysokość, średnicę, gwint i uszczelkę, o ile karta je podaje. Gdy danych brakuje, pomoże doradztwo w doborze filtrów.

Dlaczego sam model maszyny nie wystarczy?

Jeden model maszyny może mieć kilka filtrów, a karta konkretnego produktu może dodatkowo ograniczać jego zastosowanie do poszczególnych lat produkcji modelu lub konkretnego zakresu numerów seryjnych. Z tego powodu do jednego modelu katalog może przypisywać kilka filtrów o różnych numerach. Do koparko-ładowarki JCB 3CX pasują m.in. AGRIF AG2154, AGRIF AG2165 i AGRIF AG2146, każdy z innym numerem JCB. Część kart zawęża też zastosowanie numerem seryjnym lub rokiem produkcji: AGRIF AG1490 obejmuje ciągniki Challenger MT 585 E i MT 595 E z określonego zakresu numerów seryjnych, a Claas Axion 920–950 od 2014 roku. Pewniejszy od modelu jest więc numer ze starego filtra albo z katalogu części.

„Przy filtrach hydraulicznych szczególnie ważne jest, aby nie kończyć wyszukiwania na nazwie modelu maszyny. W jednym modelu mogą występować różne filtry, zależnie od wersji, rocznika czy numeru seryjnego. Dlatego najbezpieczniej zacząć od numeru OEM ze starego filtra albo z katalogu części, a następnie sprawdzić w karcie Agrif numer porównawczy, zastosowanie i parametry techniczne. Jeżeli pozostają wątpliwości, do prawidłowego doboru potrzebne są dodatkowe dane maszyny” – Paweł Witkowski, Dyrektor Handlowy Agrif 

Zawór obejściowy w filtrze hydraulicznym – po co jest i kiedy zaczyna działać?

Niektóre wkłady filtrów hydraulicznych są wyposażone w zawór obejściowy. Jego obecność ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy przepływ oleju przez element filtracyjny napotyka zwiększony opór. W normalnych warunkach olej przepływa przez materiał filtracyjny, a zanieczyszczenia są zatrzymywane przez wkład. Gdy opory przepływu wzrosną do wartości odpowiadającej ustawieniu zaworu, olej może zostać skierowany obejściem, z pominięciem elementu filtracyjnego.

Oznacza to, że sama ciągła praca układu hydraulicznego nie musi świadczyć o prawidłowej filtracji. Maszyna może nadal działać, podczas gdy olej przepływa przez obejście. Agrif wskazuje takie rozwiązanie m.in. dla AGRIF AG1050, którego karta podaje zawór obejściowy o wartości 5 bar. W tekście katalogowym występuje także AGRIF AG1127, dla którego działanie obejścia opisano w kontekście zapchania filtra oraz zimnego, bardziej gęstego oleju.

Dlatego filtr wyposażony w zawór obejściowy wymaga właściwej obsługi i wymiany zgodnie z zaleceniami dla maszyny. Zawór jest zabezpieczeniem umożliwiającym przepływ oleju w warunkach zwiększonego oporu, ale jego otwarcie oznacza jednocześnie ograniczenie filtracji.

Ciśnienie odcięcia filtra hydraulicznego – co oznacza ten parametr?

Ciśnienie odcięcia jest parametrem związanym z pracą filtra i zaworu obejściowego. Nie ma jednej wartości obowiązującej dla wszystkich filtrów hydraulicznych, ponieważ parametr jest przypisany do konkretnego produktu. W danych Agrif można znaleźć przykłady wyraźnie różniących się wartości: AGRIF AG1050 ma podane ciśnienie odcięcia 5 bar, natomiast wkład AGRIF AG1006 – 13,8 bar.

Różnica pokazuje, dlaczego parametrów filtra nie należy przenosić z jednego produktu na drugi. Dwa elementy mogą należeć do tej samej szerokiej kategorii filtrów hydraulicznych, ale mieć inną konstrukcję, zastosowanie i charakterystykę pracy. Przy doborze zamiennika znaczenie ma więc nie tylko zgodność numeru OEM, lecz także zgodność konkretnego typu filtra i parametrów podanych w jego karcie.

W praktyce oznacza to również, że warto korzystać z danych technicznych przypisanych do konkretnego kodu AGRIF. Agrif wyraźnie zaznacza, że parametry techniczne odnoszą się do konkretnego kodu produktu, a nie całego typu filtra.

Zimny olej hydrauliczny a praca filtra – dlaczego rozruch jest szczególnym momentem?

Warunki pracy filtra hydraulicznego zmieniają się wraz ze stanem oleju. Agrif wskazuje, że przy zimnym, gęstym oleju może dojść do zwiększenia oporów przepływu przez wkład. W filtrach wyposażonych w zawór obejściowy może to spowodować skierowanie oleju poza element filtracyjny.

Zależność można więc przedstawić w uproszczeniu: niższa temperatura oleju oznacza większy opór przepływu, a więc wzrost różnicy ciśnień na filtrze. To z kolei daje możliwość otwarcia zaworu obejściowego. Nie oznacza to, że każdy zimny olej automatycznie powoduje pracę na obejściu, ponieważ zależy to od konkretnego układu i charakterystyki filtra.

Jest to kolejny powód, dla którego ocena filtra hydraulicznego nie powinna ograniczać się do jego wyglądu. Znaczenie mają konstrukcja elementu, jego parametry oraz miejsce pracy w układzie. W przypadku filtrów z zaworem obejściowym szczególnie istotne jest również przestrzeganie terminów wymiany przewidzianych dla danej maszyny.

Odpowietrznik zbiornika hydraulicznego – dlaczego filtruje powietrze, a nie olej?

Filtracja układu hydraulicznego nie ogranicza się do oczyszczania oleju. Osobną funkcję pełni odpowietrznik zbiornika, który umożliwia wymianę powietrza przy zmianach poziomu oleju podczas pracy układu. W katalogu Agrif przykładem takiego elementu jest AGRIF AG1728, określony jako odpowietrznik zbiornika. Karta wskazuje, że jego zadaniem jest oczyszczanie powietrza zasysanego do zbiornika z pyłu.

Jest to istotne rozróżnienie: odpowietrznik chroni olej przed zanieczyszczeniami dostającymi się ze strony powietrza, ale nie jest filtrem oleju hydraulicznego. Jego funkcja różni się więc od filtrów znajdujących się w obiegu oleju.

Można to przedstawić jako dwa uzupełniające się elementy ochrony układu: powietrze przechodzące przez odpowietrznik trafia do zbiornika, natomiast olej krąży w obiegu przez przeznaczone do tego elementy filtracyjne. Dlatego odpowietrznik należy traktować jako część systemu ochrony oleju, ale nie jako zamiennik filtra hydraulicznego.

Do jakich maszyn pasują filtry hydrauliczne Agrif?

Filtry hydrauliczne Agrif pasują do ciągników i kombajnów John Deere, Claas, Case IH, New Holland, Deutz-Fahr, Fendt, Massey Ferguson, Valtra i Kubota oraz do ładowarek i koparek JCB, Manitou, Caterpillar, Volvo i Schäffer. Karty z grupy filtrów do maszyn rolniczych dotyczą też sieczkarni oraz ciągników Same, Landini, McCormick, Ursus i Zetor, a filtry do maszyn budowlanych pasują także do ładowarek Merlo i Kramer oraz koparek Takeuchi. Przykłady z kart zawiera tabela 2.

Tabela 2. Przykładowe filtry hydrauliczne Agrif według marki maszyny

Dlaczego jeden filtr hydrauliczny pasuje do ciągnika i do koparki?

Jeden filtr hydrauliczny może pasować do ciągnika i do koparki, gdyż o dopasowaniu decyduje specyfikacja elementu filtrującego, a nie marka maszyny. Karta AGRIF AG1038 – filtra odśrodkowego, przykręcanego z gwintem 1 3/8 cala 12UN i wysokością 240 mm – wymienia w zakładce „Zastosowanie” ponad 20 marek: od ciągników Case IH, John Deere, Claas, Fendt i Ursus 7524 po koparkę Komatsu PC210LC i ładowarki teleskopowe Manitou MT. AGRIF AG1505 łączy z kolei ładowarkę teleskopową Claas Scorpion 635 Varipower z ładowarkami Liebherr TL 432-7, TL 436-7 i TL 441-7. Przy mniej popularnej marce warto więc szukać filtra po numerze.

Kiedy wymienić filtr hydrauliczny i po czym poznać, że jest zapchany?

Filtr hydrauliczny wymienia się w terminie z instrukcji maszyny, a wcześniej po naprawie pompy lub siłownika. Wymianę należy przeprowadzić także wtedy, gdy siłowniki zwalniają, pompa głośniej pracuje albo wskaźnik sygnalizuje zapchany filtr. Na zapchanie mogą wskazują też wolniejsza praca podnośnika TUZ, ładowacza lub wysięgnika oraz szybsze nagrzewanie się oleju.

Brak objawów nie dowodzi sprawności filtra, bo zawór obejściowy we wkładzie, np. AGRIF AG1127, przy zapchaniu albo przy zimnym, gęstym oleju kieruje olej z pominięciem wkładu – układ pracuje, ale bez filtracji.

„Przy ocenie filtra hydraulicznego nie można kierować się wyłącznie tym, czy układ nadal działa. Jeżeli filtr ma zawór obejściowy, po wzroście oporów przepływu olej może zostać skierowany poza element filtracyjny. Jest to rozwiązanie zabezpieczające pracę układu, ale oznacza jednocześnie, że olej nie jest w danym momencie oczyszczany przez wkład. Dlatego filtr trzeba wymieniać zgodnie z zaleceniami producenta maszyny, a szczególną uwagę zwracać na jego stan po naprawach elementów hydrauliki” – Paweł Witkowski, Dyrektor Handlowy Agrif